آژیر خطر برای اقلیم کردستان – ایران امروز

by | آوریل 6, 2023 | مقالات و نظرات | 0 comments

آژیر خطر برای اقلیم کردستان

 از صلاح‌ الدین خدیو

زنگ خطر اول: نمایشگاه بین المللی کتاب اربیل مهم ترین رخداد فرهنگی اقلیم است. در آخرین نمایشگاه که پس از وقفەای سە سالە بخاطر کرونا اخیرا برگزار شد، اعلام گردید که پرفروش‌ترین کتاب آن، به ترتیب دو اثر ملا کریکار بوده است.

نجم الدین فرج مشهور به کریکار یک واعظ مذهبی سلفی‌مشرب است که رهبری چند سازمان اسلام‌گرای مسلح و پشتیبانی از بن لادن را در کارنامەاش دارد.

با این اوصاف اقبال عمومی و گسترده به آثارش در کردستان را نباید دستکم گرفت. رخدادی که از تحولی بزرگ در افکار عمومی مردم حکایت دارد.

در مقام مقایسه، این تحول را می‌توان با گسترش سریع نام و مقال دکتر شریعتی در ایران دهەی ۵۰ و افزایش خیرەکنندەی شعائر و شعارهای اسلامی مقایسه کرد.

هرچند زود است که بتوان گفت، در اقلیم بوی انقلاب اسلامی می آید، اما نباید با نشنیدن این صداها، دچار خوش خیالی شد.

یک قانونمندی کلی در خاورمیانەی عاری از دمکراسی و مبتلا به فقر توسعەی سیاسی وجود دارد: کارنامەی مشحون از ناکامی دولت‌های غیر دموکراتیک و فاسد سکولار به انسداد مفهوم سکولاریسم می انجامد.

برساختن بدیل‌های اسلام‌گرا و پناه بردن مردم به مذهب به عنوان پناهگاه هویتی و عاطفی و  محصول این دیالکتیک است.

اینجاست که اصلاحات جدی و رادیکال ضرورت می یابد. اصلاحاتی که عبور از الیگارشی های کنونی و افزایش مشارکت مردم و گروه های سیاسی و عادلانه کردن توزیع ثروت و فرصت های کار و اشتغال را مد نظر قرار دهد.

زنگ خطر دوم: مجلەی آمریکایی فارین پالیسی گزارشی سراپا انتقادی و نومید کننده دربارەی وضع اقلیم کردستان نوشته است، تحت عنوان هشدار دهندەی: کردستان عراق در خطر فروپاشی!

این مقاله و بازنشر آن توسط سرکنسول آمریکا در اربیل، خشم مقامات را برانگیخته است. بیشتر از این منظر که خواهان اعمال فشار آمریکا بر زمامداران برای انجام اصلاحات شده است.

مقالەی فارین پالیسی هم را می‌توان رخدادی پر اهمیت تلقی کرد.

اقلیم کردستان بدون حمایت راهبردی آمریکا بوجود نمی آمد و اکنون هم تداوم حیات آن مرهون کمک های گوناگون این کشور است.

شکی نیست که نوشتەی فارین پالیسی نوعی هشدار است. از نوع هشدارهایی که به حامد کرزی و اشرف غنی و عبدالله عبدالله داده می شد و البته آنها نشنیده می گرفتند!

پیام واضح بود: ما از فساد و منفعت‌طلبی و قبیله‌گرایی و عدم بلوغ مدنی و سیاسی شما سرخورده شده‌ایم! این سرخوردگی به خستگی ما از ملت‌سازی و دولت‌سازی در مناطق بی‌ثبات و دارای درگیری‌های مزمن و پیچیده منجر می شود.

از این رو حمایت ما ابدی نیست و ممکن است در روزی نه چندان دور برویم و پشت سرمان را نگاه نکنیم!

تا اینکه روز موعود دراوت ۲۰۲۱ رسید و در چشم بهم زدنی دمکراسی افغانی به پایان آمد و طالبان برگشت!

هشداری مشابه برای کردستان هم صادر شده است!

زنگ خطر سوم: عراق مناقشەی نفتی با ترکیه و اقلیم را برد و عملا دوران صدور مستقل نفت اقلیم خاتمه یافت.

اگر از من بپرسید نفس این تحول را به سود اقلیم و مردم آن می‌دانم. نفت هم می تواند نعمت باشد و هم نقمت.

در هشت سال گذشته که اقلیم کردستان از طریق ترکیه نفت می فروخت، بیشتر نقمت بود نه نعمت!

ناشفاف بودن قراردادها و منابع مالی ناشی از صدور نفت، ولخرجی و خاصه خرجی در تخصیص درآمدها، نه تنها به توسعەی کردستان نینجامید، بلکه آن را در موقعیت مخاطرەآمیزی قرار داد.

نفت تتمەی مشروعیت و کارآمدی نهادهای سیاسی و اجتماعی را از میان برد و رقابت سیاسی را از سطح احزاب به میان خانوادەها و عموزادگان و اشخاص آورد.

طبقەی ابرسرمایەداری که از رهگذر پیوند با قدرت و حزب و خانواده شکل گرفت، در مقابل خیل عظیم تهیدستان و بیکاران موجب تکوین یک قطب‌بندی جدید گردید: ما و آنها! ما یعنی اکثریت مردم که از دو قطبی کلیشه‌ای حزب دمکرات و اتحادیه عبور و آنها یعنی عموزاده‌ها و کادرهای ممتاز حزبی و …

انتخابات‌های اخیر که با نرخ مشارکت حدود سی درصدی برگزار شدند، مبین این فرسایش بزرگ سرمایەهای اجتماعی می‌باشند.

مع‌الوصف هشدار اصلی از باب چیز دیگری است: به‌خود آمدن روزافزون بغداد و پیروزی‌های پی در پی حقوقی و سیاسی بر اقلیم از طریق محاکم داخلی و جهانی!

این تحول به این معناست که دورەی فترت بیست سالەی بغداد تمام شده و دولت عراق با تنوع بخشی به شرکایش و اصلاح روابط خارجی و آرامش نسبی در داخل، برای مقید کردن اربیل “از هفت دولت آزاد” قدیم خیز برداشته است.

آنهم در بدترین شرایط ممکن: رهبران تاریخی کرد اکثرا از صحنه خارج شده و میدان برای نسل دوم و نسل سومی های بی تجربه فراهم شده.

زمامداران جوان درگیر رقابت های سخت و پیچیدەی خانوادگی، حزبی و دولتی باهمند و از خرد و بصیرت و انعطاف پیشینیان، بهرەی چندانی نبردەاند.

به این لیست هشدارها موارد دیگری را هم می توان افزود، اما عاقلان را اشارتی کفایت می کند

 

صلاح‌الدین خدیو

زنگ خطر اول: نمایشگاه بین المللی کتاب اربیل مهم ترین رخداد فرهنگی اقلیم است. در آخرین نمایشگاه که پس از وقفەای سە سالە بخاطر کرونا اخیرا برگزار شد، اعلام گردید که پرفروش‌ترین کتاب آن، به ترتیب دو اثر ملا کریکار بوده است.

نجم الدین فرج مشهور به کریکار یک واعظ مذهبی سلفی‌مشرب است که رهبری چند سازمان اسلام‌گرای مسلح و پشتیبانی از بن لادن را در کارنامەاش دارد.

با این اوصاف اقبال عمومی و گسترده به آثارش در کردستان را نباید دستکم گرفت. رخدادی که از تحولی بزرگ در افکار عمومی مردم حکایت دارد.

در مقام مقایسه، این تحول را می‌توان با گسترش سریع نام و مقال دکتر شریعتی در ایران دهەی ۵۰ و افزایش خیرەکنندەی شعائر و شعارهای اسلامی مقایسه کرد.

هرچند زود است که بتوان گفت، در اقلیم بوی انقلاب اسلامی می آید، اما نباید با نشنیدن این صداها، دچار خوش خیالی شد.

یک قانونمندی کلی در خاورمیانەی عاری از دمکراسی و مبتلا به فقر توسعەی سیاسی وجود دارد: کارنامەی مشحون از ناکامی دولت‌های غیر دموکراتیک و فاسد سکولار به انسداد مفهوم سکولاریسم می انجامد.

برساختن بدیل‌های اسلام‌گرا و پناه بردن مردم به مذهب به عنوان پناهگاه هویتی و عاطفی و  محصول این دیالکتیک است.

اینجاست که اصلاحات جدی و رادیکال ضرورت می یابد. اصلاحاتی که عبور از الیگارشی های کنونی و افزایش مشارکت مردم و گروه های سیاسی و عادلانه کردن توزیع ثروت و فرصت های کار و اشتغال را مد نظر قرار دهد.

زنگ خطر دوم: مجلەی آمریکایی فارین پالیسی گزارشی سراپا انتقادی و نومید کننده دربارەی وضع اقلیم کردستان نوشته است، تحت عنوان هشدار دهندەی: کردستان عراق در خطر فروپاشی!

این مقاله و بازنشر آن توسط سرکنسول آمریکا در اربیل، خشم مقامات را برانگیخته است. بیشتر از این منظر که خواهان اعمال فشار آمریکا بر زمامداران برای انجام اصلاحات شده است.

مقالەی فارین پالیسی هم را می‌توان رخدادی پر اهمیت تلقی کرد.

اقلیم کردستان بدون حمایت راهبردی آمریکا بوجود نمی آمد و اکنون هم تداوم حیات آن مرهون کمک های گوناگون این کشور است.

شکی نیست که نوشتەی فارین پالیسی نوعی هشدار است. از نوع هشدارهایی که به حامد کرزی و اشرف غنی و عبدالله عبدالله داده می شد و البته آنها نشنیده می گرفتند!

پیام واضح بود: ما از فساد و منفعت‌طلبی و قبیله‌گرایی و عدم بلوغ مدنی و سیاسی شما سرخورده شده‌ایم! این سرخوردگی به خستگی ما از ملت‌سازی و دولت‌سازی در مناطق بی‌ثبات و دارای درگیری‌های مزمن و پیچیده منجر می شود.

از این رو حمایت ما ابدی نیست و ممکن است در روزی نه چندان دور برویم و پشت سرمان را نگاه نکنیم!

تا اینکه روز موعود دراوت ۲۰۲۱ رسید و در چشم بهم زدنی دمکراسی افغانی به پایان آمد و طالبان برگشت!

هشداری مشابه برای کردستان هم صادر شده است!

زنگ خطر سوم: عراق مناقشەی نفتی با ترکیه و اقلیم را برد و عملا دوران صدور مستقل نفت اقلیم خاتمه یافت.

اگر از من بپرسید نفس این تحول را به سود اقلیم و مردم آن می‌دانم. نفت هم می تواند نعمت باشد و هم نقمت.

در هشت سال گذشته که اقلیم کردستان از طریق ترکیه نفت می فروخت، بیشتر نقمت بود نه نعمت!

ناشفاف بودن قراردادها و منابع مالی ناشی از صدور نفت، ولخرجی و خاصه خرجی در تخصیص درآمدها، نه تنها به توسعەی کردستان نینجامید، بلکه آن را در موقعیت مخاطرەآمیزی قرار داد.

نفت تتمەی مشروعیت و کارآمدی نهادهای سیاسی و اجتماعی را از میان برد و رقابت سیاسی را از سطح احزاب به میان خانوادەها و عموزادگان و اشخاص آورد.

طبقەی ابرسرمایەداری که از رهگذر پیوند با قدرت و حزب و خانواده شکل گرفت، در مقابل خیل عظیم تهیدستان و بیکاران موجب تکوین یک قطب‌بندی جدید گردید: ما و آنها! ما یعنی اکثریت مردم که از دو قطبی کلیشه‌ای حزب دمکرات و اتحادیه عبور و آنها یعنی عموزاده‌ها و کادرهای ممتاز حزبی و …

انتخابات‌های اخیر که با نرخ مشارکت حدود سی درصدی برگزار شدند، مبین این فرسایش بزرگ سرمایەهای اجتماعی می‌باشند.

مع‌الوصف هشدار اصلی از باب چیز دیگری است: به‌خود آمدن روزافزون بغداد و پیروزی‌های پی در پی حقوقی و سیاسی بر اقلیم از طریق محاکم داخلی و جهانی!

این تحول به این معناست که دورەی فترت بیست سالەی بغداد تمام شده و دولت عراق با تنوع بخشی به شرکایش و اصلاح روابط خارجی و آرامش نسبی در داخل، برای مقید کردن اربیل “از هفت دولت آزاد” قدیم خیز برداشته است.

آنهم در بدترین شرایط ممکن: رهبران تاریخی کرد اکثرا از صحنه خارج شده و میدان برای نسل دوم و نسل سومی های بی تجربه فراهم شده.

زمامداران جوان درگیر رقابت های سخت و پیچیدەی خانوادگی، حزبی و دولتی باهمند و از خرد و بصیرت و انعطاف پیشینیان، بهرەی چندانی نبردەاند.

به این لیست هشدارها موارد دیگری را هم می توان افزود، اما عاقلان را اشارتی کفایت می کند

 

 

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

زنانی که شکست را شکست دادند قسمت هفدهم

زنانی که شکست را شکست دادند قسمت هفدهم فریده لاشایی فریده لاشایی زندانی سیاسی زمان شاه و نقاش نوگرای ایرانی گرچه به میهمانی خاک رفته است اما با آثار، دغدغه ها و پرده های انتزاعی معاصرش همیشه حضور دارد. وی نویسنده و مترجم هم بود  و مهمترین کتابش شال بامو، نام دارد....

تبریک جایزه نوبل به نرگس محمدی

07 10 2023 جایزه صلح نوبل نرگس محمدی، دستاورد نوین جنبش انقلابی "زن، زندگی آزادی"، خجسته باد نرگس محمدی، بانوی مبارز خستگی ناپذیر جنبش زنان ایران بیش از ۲۵ سال است که  با نابرابری جنسیتی، قوانین زن ستیز، مجازات اعدام و... مبارزه کرده و هیچوقت از مبارزه برای رهایی از...

بیانیه پنج نهاد سو سیال دموکرات لائیک-سکولار ایرانی

بیانیه پنج نهاد سوسیال دموکرات لائیک-سکولار ایرانی نرگس محمدی سرمایه نمادین ملی نرگس محمدی، مبارز سرسخت که تلاش برای آزادی‌ و عدالت خواهی را از دادگاههای فرمایشی جمهوری اسلامی ایران شروع کرد، دلیرانه در برابر بیدادگریهای ایستاد، در کوچه و خیابان از حقوق مردم دفاع کرد،...

روز اول ماه مه، روز جهانی کارگر

01 05 2023                                                                                                                                           روز اول ماه مه، روز جهانی کارگر اول ماه مه روزی است که طبقه کارگر خواسته ها ی خود را به جامعه یادآوری میکند . طبقه...

سالروز جنبش انقلابی « زن زندگی آزادی »

0916 2023                          سالروز جنبش  انقلابی « زن  زندگی آزادی » را گرامی                                                                   میداریم در سالروز جنبش انقلابی مهسا ما نیز همگام و در کنار مردم ایران این روز تاریخی را گرامی می داریم. جنبش انقلابی...

اعلام موجودیت

12 01 2023 اعلام موجودیت «صدای زنان سوسیال دموکرات ایران» زن  زندگی  آزادی برای نهادینه کردن دمکراسی در یک جامعه وجود احزاب مختلف با داشتن دیدگاه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی یا گرایش های (ایدئولوژی های) مختلف ضروری میباشد.  شهروندان دریک جامعه دمکراتیک برای...

تبریک بمناسبت کنفرانس مشترک ۲۰۲۳ زنان

01 09 2023            برگزاری کنفرانس۲۰۲۳ «اقدام مشترک تشکل های مستقل زنان »را تبریک می گوئیم. برای نهادینه کردن دموکراسی، وجود نهادهای مدنی برای بیان خواستهای اقشار و طبقات مختلف مردم و همچنین احزاب سیاسی برای پیاده کردن این خواستها در عمل ، لازم و ضروری است . پیش...

  برپایی دادگاه‌ جنایت کاران در راه است

  27 05 2023                                                              برپایی دادگاه‌ جنایتکاران در راه است رژیم جمهوری اسلامی می خواهد با اعدام جوانان متعهد ایران بقای عمرش را زیاد کند. این رژیم دیکتاتور و جنایتکار ، آرام شدن ظاهری مبارزات میدانی مردم در...

بیانیه مشترک سو سیال دموکرات ها در سالروز خیزش های اخیر

                       سو سیال دموکرات های سکولار- لائیک پشتیبانی از خیزش های انقلابی زن-زندگی- آزادی شانزدهم سپتامبر سال پیش ۱۴۰۱)) رژیم جمهوری اسلامی، مهسا- ژینا امینی را به اتهام عدم رعایت حجاب اجباری در تهران بقتل رساند. زنان و به همراهشان مردان، دانش‌آموزان و...

زنانی که شکست را شکست دادند قسمت سوم

زنانی که شکست را شکست دادند. قسمت سوم لورتا هایراپتیان " قمر دنیای تئاتر " لورتا هایراپتیان تبریزی در ۱۲۹۰ پا به جهان نهاد و ۱۳۷۷ درگذشت. او هنرپیشه ارمنی تبار ایرانی ، همسر عبدالحسین نوشین کارگردان تئاتر و شاهنامه پژوه بود. لورتا از هشت سالگی به روی صحنه رفت و تا حول...

Nadimpour Suraia

Nadimpour Suraia

Position